و اينچنين بود که دفتر اشعار شيخ به دست ما رسيد به ناگهان ورقی زديم و اشکی ريختيم از آنچه خوانديم و آنچه در ياد ماند اينها بود؛

«بگفتند اسفنديار و تنی/ چند رفتن واسه آبتنی»

جمله به جمله از تاريخ اين مرز و بوم عطر عقاقی و شلپ شلپ ريختن می در جام از دست ساقی به بينی و گوش می‌رسد. گوش کنيد! «هفته‌ها دل طلب جام جم از ما می‌کرد / سال‌ها دل طلب جام جم از ما می‌کرد / ساعتی شد دل و چشمم روشن / وقتی هی دل طلب جام جم از ما می‌کرد»

و نيز چون دل به دلدار رسد کار ناشايست خواهد کرد. و چون دل به دلدار رسد نيکوست. شاعر در دفتر مشق خود نوشت؛ « يه وجب خاک واسه ما / هر چی که دارم واسه ما/ دو کليک و نصفی مال من / بقيه‌اش هم واسه ما»

راز اين زبان را در افکار و اذکار وی يافتم که هيچ وقت بدان مشغول نبود. بلکه خود فکر بود. مغزی آراسته در لباسی. ژاکتی پوشيده و کفش سياهی. به سلام آراسته زبان و به آرايه‌های ادبی نگاه. او اينچنين بود.

«و چنين بود به وقت دلِ خوش، خرسندی! /  وقتی که  شاد ميشی می‌خندی / هاکذا ميل به مردن داری / نميشه راهتو بست بدون هيچ ترفندی»

شيخ در آناتومی بسيار چيره دست است. چه از دل و جگری که بر صفحات دفترش کشيده و چه زير نور چراغ خواب وقتی صدای خنده نقلی از اتاق به گوش می‌رسد. او دفترش را به پايان رسانده با اين ابيات؛

«جمله نغز بود آنچه ما گفتيم / نغز بود آنچه با شما گفتيم / آنچه در ميان ما آمد / چيز خاصی نبود خودش آمد»

مي‌گفتم باران مي‌بارد

و تو را مي‌بوسيدم

وقتي مي‌خنديدي

دوشنبه هوا گرفته بود

و هيچ باراني نباريد

جز از چشمان تو

من داشتم مي‌رفتم

و درخت‌هاي پريشان

دوان‌دوان از كنارم مي‌گذشتند

هر بار مرا صدا زدي چيزي در گلويم شكست

من باز فعل‌هاي صيقل خورده‌اي براي نفس كشيدن پيدا كردم

براي صدا زدنت

دايره‌اي كوچك از واژگان مستاصل

با موهايي پريشان كه من داشتم

چطور نگاهت را بگويند؟

من در صندلي‌هاي انتظار قايم شدم

تو در سلام‌ها گسترده

ابري سرد كه از كوچه‌ها مي‌گذرد

آفتابي تند كه دلتنگي‌ام را در خانه پهن كند

مثل ساعتي كه روي يك خواب بماند

دلتنگي شكل ساده‌اي دارد

لباس‌هايت كه بوي تو را فراموش كرده‌اند

مثل چشم‌هايي كه از قاب به من نگاه مي‌كنند

به همه جا به پشت سرم خيره شدم

كاش تو را صدا مي‌زدم

وقتی می‌خنديدی

مي‌گفتم باران مي‌بارد

مسئله اينه که چرا يه آهنگ رو بايد گوش داد و خلاصه کلی گناه‌گير شد و تازه باز هم ازش خوشمون بياد درحالی که نه می‌خواد و نه می‌تونه تغييری تو نرخ ارز داشته باشه. به نظر من که کار بيهوده‌ايه. تا نظر شما چی باشه. اين يه شعر با کليپ مورد نظره. jim Croce  رو احتمالا با آهنگای Time In A Bottle شنيدين. فکر کنم الان تنها راه اينکه من از خواننده ايرانی خوشم بياد اينه که شعری روايی بخونه. يا چيزی عجيب غريب که بهتره خود خواننده و آهنگ ساز کشف کنه. گفته باشم من هيچ کمکی نمی‌کنم.  لينک همين آهنگ تو يوتيوب.

You Don’t Mess Around With Jim 197

Uptown got its hustler,
The bowery got its bums,
Forty-second street got big Jimmy Walker,
He’s a pool shootin’ son of a gun
Yeah. he’s big and dumb as a man can come
But he’s stronger than a country hoss,
And when the bad folks all get together at night
You know they all call big Jim “Boss,”
Just because

And they say, “You don’t tug on Superman’s cape,
You don’t spit into the wind
You don’t pull the mask off that ol’ Lone Ranger
And you don’t mess around with Jim.”

Well outta south Alabama come a country boy
Say he’s lookin’ for a man named Jim
“I am a pool-shootin’ boy, my name is Willy McCoy
But down home they call me Slim
Yeah I’m lookin’ for the King of 42nd Street
Driving a drop-top Cadillac
Last week he took all my money and it may sound funny
But I come to get my money back.”

And everybody say, “Jack, don’t you know,
You don’t tug on Superman’s cape,
You don’t spit into the wind
You don’t pull the mask off that ol’ Lone Ranger
And you don’t mess around with Jim.”

Well a hush fell over the pool room
as Jimmy come boppin’ in off the street
And when the cuttin’ was done the only part that wasn’t bloody
Was the soles of the big man’s feet
Yeah he was cut in ’bout a hundred places,
And he was shot in a couple more
And you better believe they sung a different kind of story
When big Jim hit the floor.

“You don’t tug on Superman’s cape,
You don’t spit into the wind
You don’t pull the mask off that ol’ Lone Ranger
And you don’t mess around with Slim.”

Yeah, big Jim got his hat
Find out where it’s at
And it’s not hustlin’ people strange to you
Even if you do got a two-piece custom-made pool cue

Yeah you don’t tug on Superman’s cape
You don’t spit into the wind
You don’t pull the mask off the ol’ Lone Ranger
And you don’t mess around with Slim

من دست داشتم

تو دست داشتي در اين اشتياق

تو چشم به من

من به راه‌هاي فرعي.

گفتم بايد قابي بگيرم

براي كفش‌هاي خاكي از خاطرات

خيابان جاي خوبي براي چشم‌هاي ما نيست.

آينه كوچكي بگيرم

گردن بياندازم

خودت را در من ببيني

حتا وقتي هوا خوش نباشد.

چيزي بايد مانده باشد

ته اين روزها

تو را در من زنده كند

مثل خط‌هاي دستت

يا پنجره‌اي كه تو باز كرده‌اي.

بايد دفتري بگيرم

تا جاودانگي فقط يك سطر فاصله است.

شايد يك شب سراغ هم را بگيريم

بگويي پاييز هم فصل ما نبود

زخم خطاهاي كهنه را

هر روز بايد از پوست جدا كرد

باز ديشب

دلتنگي تكه‌تكه از سطل‌هاي زباله آويزان بود

و تختخواب، خود را به نشنيدن مي‌زد.

چشم به پنجره‌اي باز

دست‌هاي خسته از بغل گرفتن خود و

غباري كه غرق مي‌شويم در آن.

تني كه يخ زده است

با هيچ آهي گرم نمي‌شود

تو هم دست داشتي در اين اشتياق.

دوست داري آهنگو گوش كن شعرو بي‌خيال. بعد شعرو گوش كن بعد بشين يه جا تنهايي گوش كن. بعد تو خيابون كه هستي زمزمه كن. فقط سه دقيقه زيباست زندگي. اما خوبيش اينه كه ميتوني دوباره گوش بدي. دوباره سه دقيقه زيباي ديگه. اما غمگين.

اين آهنگو آقا رضا همكارمون تو صوت و تصوير شيراز كرده بود زنگ‌خور موبايلش. نمي‌گذاشت بخونه و سريع جواب مي‌داد. خلاصه دمت گرم آقا رضا.

Soldier Of Fotune

Deep Purple

(Blackmore/Coverdale)

I have often told you stories
About the way
I lived the life of a drifter
Waiting for the day
When I’d take your hand
And sing you songs
Then maybe you would say
Come lay with me love me
And I would surely stay

But I feel I’m growing older
And the songs that I have sung
Echo in the distance
Like the sound
Of a windmill goin’ ’round
I guess I’ll always be
A soldier of fortune

Many times I’ve been a traveler
I looked for something new
In days of old
When nights were cold
I wandered without you
But those days I thought my eyes
Had seen you standing near
Though blindness is confusing
It shows that you’re not here

Now I feel I’m growing older
And the songs that I have sung
Echo in the distance
Like the sound
Of a windmill goin’ ’round
I guess I’ll always be
A soldier of fortune
Yes, I can hear the sound
Of a windmill goin’ ’round
I guess I’ll always be
A soldier of fortune

يه لينك براي دانلود آهنگ

اينم يكي ديگه براي دانلود

اينم با كيفيت بهتر ولي استريمه

اجراي ضايعي از اين كار توسط گروه ميرا براي درك بيشتر زيبايي اين آهنگ

يك ويدئو

اينم ويدئو از اجرايي ديگه كه بلك‌مور هم هست.

]]> http://tavakoli.wordpress.com/2011/11/08/%da%86%d9%8a%d8%b2%d9%8a-%d8%a8%d8%b1%d8%a7%d9%8a-%d8%b2%d9%85%d8%b2%d9%85%d9%87/feed/ 0 سعید 1969_DeepPurple http://tavakoli.wordpress.com/2011/10/04/15/ http://tavakoli.wordpress.com/2011/10/04/15/#comments Tue, 04 Oct 2011 10:13:02 +0000 سعید http://tavakoli.wordpress.com/?p=746 ]]> مسخ شدم با حرف‌هايت

دمكه‌هاي پيراهنم را تا ته بايد مي‌بستم

كه هيچ هوايي بر من غالب نباشد

جز آنچه تو گفتي

موجي از مثل‌هايت رگ‌هايم را بست

بغض نبايد مي‌كردم

و پاهايي كه به دنبال تو كشان كشان بود

مرا به خنده‌اي اشك‌آلود مبتلا كرد

تو چشم‌هايت به دامن‌ها گير كرده بود

من موهايي را مي‌خواستم كه چنگ بزنم

مرا رها كند

كوچه‌اي خلوت بيابم

خودم باشم و خدايي

كه از تو روايت نشده باشد

عقّم مي‌آيد بگويم درد دارم

چشم‌هاي پوچ كه بر اندام يكديگر روانند

چه عيبي دارد

به دنبال رمه‌اي براي تركه‌اي كه در دست داري

چه عيبي دارد

من گرگ باشم

در لباس خودم

چه عيبي دارد هر روز هر روز هر روز

بميرم

و از قادري كه ساخته‌اي راضي نباشي

من مقصر بودم

خودم را براي زنده بودن انتخاب كردم

اين طناب تا استخوان رفته

اگر خوني از من نمانده تقصير كسي نيست

جبر چيزي است كه پاي تخته آموختم

و عزراييل در كتاب‌هاي ديني از همه دوست داشتني‌تر بود

عقم مي‌آيد چرا صداي تو هميشه بلندتر است

و من بايد لاي سطرهايي باشم كه كسي نمي‌بيند.

برگ‌هاي نامنتظر درختان

سبز چرك گرفته‌ايست كه در غزل‌ها نمي‌گنجند

صداهايي كه تمام حيوانات از بر مي‌خوانند

مرا ياد كسي نمي‌اندازد

من منتظر نيستم

كسي نيست كه صداي فراموش شده مرا يادم بياورد

كسي نيست كه آفتاب، چشم‌هايش را نزند

كسي نيست كه زنگ بزند

بگويد بخواب

بخواب و خودت را براي ديدن شب‌هاي مرده آماده كن

روزي با سايه‌هاي گريزان آشنا خواهي شد

و نگاهت را خواهند فهميد

اما زبان هم را نمي‌دانيد

من آن موقع 30 سال‌ام است و در عنفوان جواني به خاطرات آرميچر فكر مي‌كنم. يك طاقه چادر سياه براي لباس فرم مدرسه‌اش گرفته باشم. ايران مرزهاي پيشرفت را درنورديده باشد و به خاطر سرعت زياد چرخ‌هايش درآمده باشد. وودي آلن شايد زنده نباشد. كورت ونه‌گات كتاب جديدش را چاپ مي‌كند و دايناسورها فيلم‌هاي دانلودي‌شان را روي سيستم‌هايي كه دچار آلزايمر شده‌اند نگاه مي‌كنند. فرنچ كيس در ملاء عام آزاد شده باشد به شرط اينكه لهجه فرانسه‌اش را درست ادا كنند. هنوز دعاي باران مد باشد. محمود احمدي‌نژاد صورتش را تيغ انداخته و من نگران درس‌هاي تاريخ پريا باشم. هفت سال ديگر.

نويسنده اين وبلاگ درباره اين پست گفت: شايد به نظر سانتي‌مانتال بياد كه يكي به موسيقي گوش بده و اشك بريزد. اما پيشنهاد مي‌كنم يك سري تكنوازي‌ها و قطعه‌هاي موسيقي رو يكبار ديگه گوش بدين تا حداقل درك كنين كه بعضي از اين‌ها آدم را بيچاره مي‌كند و تازه شايد آدم را به گريه بيا‌ندازد. براي مثال از كلاسيك‌ها مي‌توانيد شروع كنيد.

نويسنده با نام جعلي كه از گفتن نام واقعي خود ابا دارد در بخش ديگري از پست خود توضيح داد: گاهي شما يه چيزي رو خيلي دوست دارين ولي ميدونين نميشه هر وقتي اونو تحمل كرد. نه اينكه حال آدمو به هم بزنه، از تحمل آدم خارجه. لابد موسيقي فيلم آملي رو شنيدين. يا قطعات فيلم‌هاي سه‌گانه آبي، سفيد، قرمز. موسيقي مرد مرده از نيل يانگ رو چطور؟

قبول دارم پاي نوستالژي هم كه بياد وسط واويلا. نمي‌خوام از جنبه رمانتيك قضيه ادامه بدم. لابد همه يه آهنگو دارن كه براشون كلي خاطرات خوب و رو تداعي كنه و البته بد. مثلا اگه بخوام مثال نوستالژيك بزنم «هفته خاكستري» فرهاد بهترين مثاله. يا براي خودم آهنگ Hey you پينك‌فلويد. يا Creep  راديوهد نسخه آكوستيكش.

از كاراي ديگه مي‌تونم به اكثر كاراي Astor Piazzolla مخصوصا Libertango. قطعه Manha de carnaval يكي از اجراهاي سه گيتاريست دلوچيا، ميولا و مك‌لافلين در آلبوم گيتارتريو. و كاراي كلاسيك كه الان يادم نمياد ولي از باخ خيلي زياد هستش مثال بزنم.

او در ادامه گفت: چند وقتيه كه گير كردم به قطعه فكر كنم going home از Mark Knopfler كه موسيقي فيلم Local Hero هستش. اين آهنگ هيچ ربطي به نوستالژي و رمانتيك و اين جور چيزا نداره. فقط نميشه ولش كرد. نميشه. يه جورايي از گوش ميره تو تن آدم، خلسه‌اي (حيواني و حرام) به آدم دست ميده و تو راهش يكدفعه پشت يه چيزي گير مي‌كنه و اشك آدم در مي‌آد. همين. همه اينايي كه مثال زدم همين كار حرام و ناشايست رو انجام مي‌دن.

لازم به ذكر است در پايان اين جلسه لينك‌هايي جهت عبرت جوانان ارائه شد:

لينك يكي از اجراهاي نافلر از اون آهنگ كذايي در يوتوب.

اينم از اون قطعه نيل يانگ روي فيلم مرد مرده. كيفيت بهترشو پيدا نكردم. البته خوره هم نشدم بگردم.

اجراي ليبرتانگو از پياتزولا در يوتوب.

روی شکم

روی خواب‌های شهوتناک خود غلط می‌زنم

در خانه‌ای که باید هر خشتش نصیحتی زننده باشد

سیلی محکمی به فکی آوازه‌خوان

در اتاقي با آواهايي تازه

كه مرا از تو مي‌پوشاند

من که خاکستر می‌شدم

پشت بامی طولانی تا سیاهی

دلگیرتر

تنهاتر

چشمان تر تو

كه مرا به حفره‌ای تاریک می‌غلتاند.

كاش همه بدانند

روزها را باید چشم بست

که خواب روزهای روشن دید

حقیقت، ماه پشت ابر نبود

گم ستاره‌هایی

آغشته به آبی احمقانه‌ای که در روز روز هميشه جاری است.

من در تجسم غذای مانده دیشب دلم می‌گیرد

در دردي كه از مچ‌هاي دست آويزان است

در نخ‌هاي سفيد موهایم قایم می‌شوم

و هیچوقت نمی‌خواهم به چشم‌هایی خیس نگاه کنم

ترانه‌ای خیره به گل‌های قالی بودم

و به تنت مي‌آويزم که زیر نور ماه لاغرتر می‌شود

ناگهان دريافت كه يهوديان تقريبا همانند كه سياهان در آمريكا. اين دختر اين جا روي كشتي درست همان نقشي را داشت كه جيم سياه پوست براي هكلبري فين. كسي بود كه بايد آزادش كرد. پسر كمي بر او حسادت كرد. آدم بايد يا سياه باشد يا يهودي تا حق داشته باشد بي غرغر و نق‌نق بزرگ‌ترها فرار كند. چيزي نمانده بود كه با خود بگويد به اين‌ها بد نمي‌گذرد. ناگهان برقي از ذهنش گذشت و با خود گفت وقتي به دانمارك يا سوئد رسيديم من خودم را پناهنده سياسي جا مي زنم. وقتي آدم فراري سياسي باشد برش نمي گردانند. وقتي پسري مثل من نتواند در خانه بند شود، و از بكن نكن بزرگ‌ترها ذله شده باشد، حق ندارد فرار كند اما وقتي گفت سياسي‌ام كاري به كارش ندارند. به آن ها مي‌گويم سياسي‌ام و حق ندارم اسمم را بگويم و آن وقت شايد بگذارند در يكي از كشتي‌هاي باريشان استخدام شوم و آن وقت شايد به آمريكا بروم و شايد حتي به زنگبار.

زنگبار يا دليل آخر از اولين جمله‌اش درباره هاكلبري‌فين مي‌گويد. پسر نشسته و ماجراي هاكلبري‌فين را مي‌خواند و رشك مي‌برد به او. فكر مي‌كند اگر مي‌سي‌سي‌پي بود مي‌شد رفت. اما دريا را نمي‌شود كاريش كرد. دختر يهودي فراري سياسي است. گرگور از حزبش دست كشيده و تنها تلاش مي‌كند كنودسن را راضي به بردن مجسمه راهب كتاب‌خوان كند. كنودسن صاحب كشتي است و پسر شاگرد او. او هم از حزب و كمونيست نااميد است. هلاندر كشيش شهر با پايي كه تازه به درد آمده مي‌انديشد تنها كاري كه مي‌تواند بكند اين است كه دست «ديگران» به مجسمه راهب كتابخوان نرسد.

داستان در سالهاي به قدرت رسيدن فاشيسم آلمان مي‌گذرد. بعضي كتاب‌ها زيادي چفت و بستشان محكم است. طوري كه مي‌داني چه مي‌شود. تنها يك چيز باقي مي‌ماند. شرح ماجرا و توصيف فضا. اين كتاب در توصيف فضا چيز عجيبي بود. فضاي خالي شهر با كليساي تك و ديوار قرمزش وضعيت رعب‌آوري را تصوير مي‌كند. دريا و رفتن چنان دوردست مي‌نمايد كه با اينكه مي‌داني پاياني خوش در انتظار است ولي باز مي‌داني اين خوشي همراه با پاراگراف آخر از بين مي‌رود. چون «ديگران» مي‌آيند و تنها چيزي كه نجات پيدا مي‌كند نماد خواندن و شوق به دانستن است. راهب كتابخوان.

سيب گاززده نوشته؛

«آلفرد آندرش» در نوشتن «زنگبار یا دلیل آخر» بی‌شک از تجربیات خود در حزب کمونیسم و مشکلاتش در حکومت نازی‌ها در آلمان الهام گرفته‌است. ترس‌ و اضطراب حاکم بر رمان هم احساساتی‌است که «آندرش» خود در زندگی آن‌ها را چه در دوره اسارت‌ و چه در دوره آزادی‌اش، تجربه کرده است. «زنگبار یا دلیل آخر» رمانی درباره فرار است. فرار کردن از کشوری که دیگر جای زندگی نیست و طاقت آدم‌ها را بند آورده و آن‌ها را مجبور کرده که حتی با به خطر انداختن جانشان از آن فرار کنند. با این همه، دلیل فرار از همچین کشوری از زبان یکی از شخصیت‌های رمان که با نام «پسر» درباره‌اش حرف زده می‌شود، جالب است. این «پسر» که شانزده سال سن دارد و «هلکبری‌فین» مارک تواین می‌خواند، می‌خواهد از آلمان فرار کند، «اولا برای این که رریک سوت و کور است، ثانیا برای این که رریک پدرش را کشته و ثالثا برای این که زنگبار وجود دارد.» «پسر» که روزها دنبال دلیل سوم یا به‌عبارتی دلیل آخری برای فرارش می‌گردد، در نهایت دلیل آخرش این می‌شود که منطقه زنگبار [منطقه‌ سوت و کوری در آفریقا] هنوز در دنیا وجود دارد.

كتابدوست هم مطلب مفصلي بر اين كتاب نوشته است.

زنگبار يا دليل آخر

آلفرد آندريش

ترجمه سروش حبيبي

انتشارات ققنوس 1387

كمي جلوتر روز دانشجو يا كمي عقب‌تر روز زن يا همين وسط‌ها روز كارگر. روز كودك، يا همين روز ملي شدن صنعت نفت خودمان. روزهايي كه آدم بايد كساني را به ياد بياورد. ها! روز قدس. داشتم مي‌گفتم روزها را كمي كه پشت هم بخواني براي قشري، مردمي، يا وضعيتي است كه لابد بايد مهم شمرده شود ولي كسي هيچوقت به آنها اعتنايي نمي‌كند. روز جهاني كتاب هست؟خوب

حالا بگرديد ببينيد كسي روز جهاني مدير عامل پيدا مي‌كند؟ روز جهاني سرمايه‌دار، روز جهاني ببر‌هايي كه در خطر انقراض نيستند وسط جزيره‌اي در اقيانوس آرام. خوب بيراهه شد. مي‌خواهم ببينيد توي ايران چه وضعيتي دارد آدمي كه روز خبرنگار روزش باشد، روز دانشجو روزش باشد و روز زن هم روزش باشد. سخت مي‌شود. براي همين است كه خوشحال نمي‌شوم از اينكه فلان روز را به احترام فلان قشر به نامي گذاشته‌اند. دقيقا به اين خاطر به نام زده‌اند كه باقي روزها به فكرشان نبود.

در من نشانه‌ای است

از کسی که در من زیسته بود.

حالا می‌دانم این خواب نبوده

سراشیب دشتی سبز

درختی به بلندی اسطوره‌های چند نسل

و من که ملخ‌ها را در دوردست می‌دیدم.

چرا ندانستم

در من خونی است

که در رگ‌های کسی می‌زیسته

که پژواک آن با هر ترانه مرا به گریه می‌اندازد.

حالا می‌دانم

آنکه بر سنگ‌ها ایستاده بود

و مرگ را می‌دید در خِش‌خِش حشراتی نادیدنی

قصه‌ای کهنه نبود.

دردی همیشگی كه گاه‌گاه مرا از خواب بيدار مي‌كرد

و زير لب وردي مي‌خواند

از كسي كه در من زيسته بود

وقتي سايه درختان بر من مي‌افتاد.

«قصه‌اي بايد بگويم از چيزهاي كاتوليك و از فجايع و از عشق، كمي با هم آميخته» اين نقل قول در ابتداي كتاب از بوكاچيو در كتاب معروفش دكامرون آمده. چيزي كه بايد پس از اتمام كتاب يك بار ديگر خواند.

امرنتزيانو پارونتزيني يك كارمند ساده است. زندگي ساده‌اي دارد. مردي با چهره‌اي نفوذ ناپذير كه تمام كارهايش روي حساب‌كتاب است. سر ساعت مي‌رود اداره، برمي‌گردد. ناهارش را در رستوران مي‌خورد. مردم شهر كوچك لوئينو تا پايان داستان كه پارونتزيني با يك حادثه طنز به نماد فاشيست تبديل مي‌شود از او هيچ نمي‌دانند. داستان در روزهاي به قدرت رسيدن فاشيسم در ايتاليا اتفاق مي‌افتد.

امرينتزيانو مي‌دانست كه زني كه براي همسري او به دنيا آمده بدون شك در يك محله‌ي بزرگ در خانه‌اي قديمي وسط باغي ميان ديوارهاي بلند بي‌پنجره زندگي مي‌كند، بي‌خبر از روباهي كه بوي او را شنيده و روزي از روزها رخنه‌ي ديوار را پيدا مي‌كند و به سراغش مي‌رود.

آنطرف خواهران تتّامانتزي هستند. سه دختر پدري عجيب كه دلخوشي‌اش پرورش گياهان و ميوه‌هاي بدشكل بوده. و از قضا دخترانش هم همانند ميوه‌هاي باب طبعش زشت از كار درآمده‌اند. البته در هر دختري يا بهتر بشود گفت پير دختري يك زيبايي هست. چيزي مثل زيبايي دستان، باسن و موها در هر كدام. امرنتزيانو آنها را در كليسا مي‌بيند و دختران هم به نوعي خود را مشغول به خدمت در كارهاي كليسا كرده‌اند. طوري كه نزد كشيشان اعتباري دارند.

خودتان ادامه داستان را بايد بخوانيد. در ايران كتاب جزء كتاب‌هاي مذموم شمرده شده و بابت انتشارش سروصدايي به پا شد كه بيشتر به خاطر زبان اروتيك كتاب بود. البته صحنه‌ي هماغوشي در كليسا هم كه جاي خودش را دارد. ببينيد چه مي‌شود وقتي روايتي اروتيك درباره زني گفته شود كه دماغش به چانه‌اش مي‌رسد يا سري دراز مثل كدو دارد. منظور اينكه آدم بايد احمق باشد كه فكر كند اين كتاب داستاني شهواني است. تقسيم از معدود كتاب‌هايي بود كه بدون وقفه خواندم. داستاني گيرا كه مي‌شود آنرا داستان ايتالياي فاشيسم خواند. حال آنكه روايت داستان هيچ كاري هم به سياست ندارد.

مطلبي در سيب گاززده و نوشته كوتاه و كاملي درباره كتاب در سايت آزاده عصاران درباره اين كتاب.

كورمك مكارتي

محمدرضا قلیچ‌خانی

نشر علم

ترجمه‌هاي زيادي از اين كتاب را مي‌شود پيدا كرد كه شايد بيشتر به خاطر كتاب ديگر اين نويسنده «جايي براي پيرمردها نيست» باشد تا بردن جايزه پوليتزر براي اين كتاب. راوي مرد و بچه‌اي را دنبال مي‌كند كه تا پايان نامي ندارند. جهاني روبه نابودي است يا بهتر بگوييم نابود شده. آبي نيست، گياهي نمي‌رويد. آدمها يا مرده‌اند يا تبديل به جانوراني آدم‌خوار شده‌اند. به نظر مي‌رسد جز پدر و پسر كسي نمانده. در قسمتي شخصيت‌هاي رمان خانه‌اي را پيدا مي‌كنند كه در زيرزمين آن آدم‌ها را به عنوان آذوقه انبار كرده‌اند. فرم روايت رمان آنچنان روان است كه به راحتي مي‌شود كتاب را خواند اما همين زبان در حين روان بودن اين وسواس را بوجود مي‌آورد كه آيا اين ترجمه بهترين ترجمه موجود بوده؟ عمده روايت كتاب شرح پدر و پسر است كه به سختي مي‌خواهند خود را به جايي برسانند. جايي كه اميدي باشد. پدر آتش را روشن نگه مي‌دارد و چند ديالوگ كوتاه رد و بدل شده بين پدر و پسر درباره اين است كه آتش را روشن نگه دارند و خود را به دريا برسانند، حرف‌هايي درباره اخلاق كه با وجود اينكه سخناني كوتاه بر زبان شخصيت‌ها مي‌آيد اما در واقع خميرمايه اصلي رمان است. چيزي كه در حين سمبليك بودن به صورت زيبايي در روايت نشسته. فيلمي هم از روي اين كتاب ساخته شده كه به هيچ عنوان پيشنهاد نمي‌كنم ببينيد.

هنوز جايي براي پيرمردها نيست را نديده‌ام كه بتوانم درباره نزديكي اين دو كار حرفي بزنم. كامل‌ترين جايي كه مي‌شد درباره نويسنده و كتاب خواند اين صفحه در سيب گاززده بود.

كتاب با مقدمه مترجم و توضيح اينكه چگونه شد كه كتاب منتشر نشده و خود مترجم نسخه pdf آن را روي نت گذاشته شروع مي‌شود. با نگاهي به سرفصل‌هايي نظير تعريف بيشعوري، بيشعور مادرزاد، بيشعور مقدس مآب، تجارت و دولت به مثابه بيشعور و بيشعوري رسانه‌اي هر خواننده‌اي را به خواندن اين كتاب ترغيب مي‌كند. كتاب بيشعوري براي آدمهاي بيشعور نوشته نشده. يعني يك بيشعور ايراني محال است دستش به كتاب برود. شما بايد بخوانيد كه هنوز كامل بيشعور نشده‌ايد. منتها نشانه‌هايي از بيشعوري را حين خواندن كتاب در خود پيدا مي‌كنيد. در مقدمه كتاب دكتر خاوير كرمنت براي خواننده تعريف مي‌كند كه چطور يك عمر بي‌شعور بوده و نمي‌دانسته. نمود خيلي راحت‌تر بيشعوري را مي‌شود در آدمهاي نچسب، بچه‌هاي خدا و گنده دماغ‌ها و به خصوص روسا و مديران و خلاصه هر آدمي كه موفق باشد ديد. اين نكته عجيبي است. بعد از خواندن كتاب متوجه مي‌شويد تمام مردمي كه به موفقيت‌هاي شغلي و مادي دست يافته‌اند، بايد بي‌شعور باشند. بايد هميشه كساني را داشته باشند كه بر آنها سوار باشند. عقده‌هاشان را سرشان خالي كنند. پس شما مي‌توانيد از اين كتاب در جهت پيشرفت دربيشعوري يا همان زندگي كمك بگيريد. من كه كسي را نتوانسته‌ام پيدا كنم كه موفق باشد و طبق تعريف‌هاي اين كتاب بيشعور نباشد. مشكل كتاب به همين نكته برمي‌گردد. زندگي مدرن مردم را مجبور به بيشعور شدن مي‌كند.

براي دانلود كتاب به اين آدرس سر بزنيد:

http://www.debsh.com/assholism

در سايت محمود فرجامي آمده

این کتاب در راستای طرح بدیع «پیتزا کتاب» بر روی وب قرار می‌گیرد. بر طبق این طرح که کلیه حقوق معنوی‌اش مهم نیست ولی حقوق مادی‌اش برای من محفوظ است؛ پس از دانلود کتاب مبلغی معادل با یک پیتزای معمولی را به مترجم پرداخت می‌کنید، البته اگر دوست داشتید (و خواندن آن اثری داشت). راه‌های گوناگونی برای این کار در متن و حاشیه‌ی کتاب به کار گرفته شده‌اند. البته روایت صحیحه است که ساکنان ممالک خارجه، از امریکی گرفته تا بریطانیا و مالزی و ژاپون مختارند که بتوسط سایت پی‌پال وجه مذکوره را به اکانت meem.fe@gmail.com واریز و از فیوضات معنوی دعای خیر مترجم بهره‌مند گردند.

این کتاب را به دقت بخوانید و برای دوستانتان هم بفرستید. مساله‌ خیلی مهم است حتی مهم‌تر از پیتزای کذا. بیشعوری (Assholism) سکه‌ی رایج و پر عضوترین مکتب دنیای کنونی‌ست ,بیشعورها دارند دنیا را برمی‌دارند. همان کسانی که آگاهانه با رفتار و گفتار احمقانه، خودخواهانه و وقیحشان حق دیگران را می‌خورند اما همیشه حق به جانبند و مظلوم‌نمایی می‌کنند. ئه… چقدر آشناست؟!

این کتاب با لحنی طنزآمیز شما را با چهره‌ی هولناک این آشنایی آشناتر می‌کند.

از آثار مخرب ماهواره ترويج بي‌حجابي و فرهنگ مبتذل غرب، مدیریت افکار عمومی و مدیریت جرم اشاره شده. كلماتي كه اگر حس داشتند و خودشان را پشت سر هم مي‌ديدند، قاه قاه مي‌خنديدند. مي‌آمدند پايين از روي ميز به هم شيريني تعارف مي‌كردند. مي‌رفتند توي محوطه نيروي انتظامي، كنار بشقاب‌هاي تلنبار شده مي‌نشستند و اشك‌هايشان را پاك مي‌كردند و شايد هنوز هم يكي دوتاشان مي‌خنديدند. كلمه «ترويج» صدايم مي‌زد تا يك عكس يادگاري ازشان بگيرم.

پ‌ن: از تمام دوستان و مامورين محترمي كه اين چند وقته نوشته‌هاي نصفه و نيمه اين وبلاگ را از ريدر دنبال مي‌كردند و هر بار اعصابشان خرد مي‌شد ولي چيزي نمي‌گفتند در اين روزهاي عزيز طلب بخشايش دارم. باشد كه آن را به حساب شناخت اندك اينجانب از مقوله بلاگ بگذاريد. با تشكر فراوان.

من از طبقه متوسطم. از آن آدم‌هايي كه وقتي يكجا دور هم جمع مي‌شوند شايد از گراني حرف بزنند. يا از گذشته برگا رفته ايرانيان و بين خوردن موز و پرتقال موز را انتخاب كنند. درس را شايد ول كنند و بروند سربازي. شايد هم رفتن تا فوق ليسانس اما سربازي را نمي‌توانند كاريش بكنند.  يك جا كار كنند يا شايد سالي يك جا. هميشه دغدغه پول ماه ديگر يا سال ديگر را داشته باشند. فكر اقتصادي‌شان در حد كلان كار نكند. هيچوقت فكرش را هم نمي‌كنند كه دارند توي نيويورك قدم مي‌زنند. خيال بافي نمي‌كنند. منتها گاهي حسابي كسخل مي‌شوند. اراده سياسي‌شان در حد راي سفيد انداختن است و گاهي هم كه راي دادند شايد يواش توي دلشان بگويند راي من كو؟ شايد دوره‌اي را مسجد بروند و يك روز كفش‌شان را دم در نمازخانه دزديده باشند. تنها توي need for speed سوار پورشه و فراري شده‌اند. گاهي هوس عشرت به سرشان مي‌زند. با يكي روي هم مي‌ريزند و فكر مي‌كنند دارند كون خوشي را پاره مي‌كنند. فيلم مي‌بينند و كتاب مي‌خوانند. تلويزيون را دوست ندارند يا شايد عاشق سريال‌هاي روز باشند.

با همه اينها. مي‌دانند همچين چيزي هم هست. و زندگي را در دهكده جهاني كرده باشند، ولي آن هم پايين ده.

توي فيلم‌ها ديده‌ايد كه در سكانس تعقيب و گريز ماشين‌ها، وقتي يكي از ماشين‌ها مي‌رود به پياده‌رو، مردم پشت سر هم از جلو ماشين فرار مي‌كنند؟ (از اول سوالي بخوانيد) خوب من هميشه با اون آدماي عابر پياده بيشتر همذات پنداري مي‌كنم تا قهرمان اصلي فيلم. فكر مي‌كنم اگر دنيا را آدم فضايي‌ها بگيرند توي سكانس اول خاكستر مي‌شوم. اگر زامبي‌ها به شهر حمله كردند لابد مرا قاطي آنها به جا مي‌آوريد. يا شخصيت نقش مكمل فيلم كه توي بيست دقيقه مانده به آخر فيلم كشته مي‌شود يا توي يك تصادف مشكوك مي‌ميرد. من ارنست همينگوي‌اي هستم كه تخمي تخمي وقتي داشتم اسلحه ام را تميز مي‌كردم مردم. يكي از آدم‌هايي هستم كه توي پارك دارند قدم مي‌زنند وقتي شخصيت عاشق پيشه فيلم، گوزپيچ روي نيمكت نشسته و مي‌خواهد خودش را دار بزند. شخصيت اولي هستم كه وقتي مي‌خواهد حرفش را بزند طرف آنجا نيست. يكي از آدمهايي كه وقتي توي يك سكانس مي‌خواهند تايپ كنند هي غلط تايپي‌ها را اصلاح مي‌كنند.

خوب مشخصه من توي هيچ فيلمي نباشم. سينما براي قهرمانان است. ولي من هيچوقت با هيچ شخصيتي حتا توي بهترين فيلم‌ها كه هميشه تحسين‌شان مي‌كنم، همذات پنداري نكرده‌ام. شايد به همين خاطر است كه هجويه‌ها را دوست دارم. fido را دوست دارم. عاشق مريخ حمله مي‌كند تيم برتونم. هميشه وقتي توي فوتبال تيمي دو گل جلو مي‌افتد بازي برايم بي‌مزه مي‌شود.(البته اگر تيم مقابل رئال نباشد). وقتي اين همه نوشتم مي‌گويم خوب كه چي؟ كسي مي‌خونه؟ و تازه وقتي ميخوام چيزي بنويسم اينترنت وصل نميشه.

خوب حالا برگرديم به اول. تنها شخصيتي كه توي كل كتاب‌هايي كه خوانده‌ام با او همذات‌پنداري كرده‌ام هولدن بوده. نه دن‌كيشون، هاكلبري‌فين، شازده كوچولو و صدها شخصيت ديگر كه اسمشون يادم نمياد. آخر كتاب ناتور دشت وقتي هولدن مي‌گويد مي‌خواهد چكاره شود، آدم بيچاره مي‌شود. همين.

پ‌ن: اين نوشته را با اين ديد نخوانيد كه يارو چه آدم بدبين و مايوسيه. تمام اين چيز‌ها باعث نمي‌شود از فيلم‌ها و كتاب‌ها لذت به قول اونا كافي و وافي نبرم.

از راهرو راهش را به طرف سرويس بهداشتي كج كرد. جلوي روشويي خم شد و چند بار آب به صورتش زد. بعد از اينكه دستي به صورتش كشيد جلوي روشويي ايستاد. انگار تازه مشت خورده باشد با دست راستش زير چشمانش را مالش داد. چشمانش را باز نكرده بود. لباسش آنطور كه پيروز مي‌گفت سفيد هم نبود. خوب كه نگاه مي‌كردي جا به جا لكه‌اي ديده مي‌شد و غباري تمام سفيدي را گرفته بود. با اين حال نمي‌شد بگويي رنگ ديگري است. وقتي داشت مي‌رفت بيرون به آينه كثيف كه در‌هاي نيمه‌باز دستشويي‌ها را نشان مي‌داد نگاهي انداخت. توي راهرو پرستاري از دور مي‌آمد كه ايستاد و منتظر او ماند. وقتي به او رسيد گفت ملاقاتي داري. گفت مي‌دونم و بدون اينكه بياستد به طرف ايوان جلو آسايشگاه رفت.

چند نفري وسط محوطه‌ي چمن، مثل دانشجوهايي كه بين كلاس‌هاي بعد از ظهر ممكن است درباره هرچيزي حرف بزنند نشسته بودند.  تنها تفاوتشان لباش و شلوار راحتي سفيدشان بود. آنطرف‌تر چند نيمكت و تك و توك درختي، محوطه كوچك جلو را از در ورودي و خيابان جدا مي‌كرد. خواهرش پشت ميز پلاستيكي نشسته بود و خرت و پرت‌هايش را روي صندلي كناري گذاشته بود و نگران، آدمهاي روي چمن را ديد مي‌زد. پسرش هم كنارش داشت با چيزي روي ميز بازي مي‌كرد. رفت جلو گفت هنوز مي‌ترسي؟ زن سر برگرداند و انگار حرف ديگري نداشته باشد گفت سلام. روي صندلي روبرو نشست و به بلند‌ترين درخت روبرويش نگاه كرد. بعد آرام نگاهش را آورد پايين و به چشم‌هاي قرمز زن رسيد. به شوخي گفت بيرون انگار خيلي كثيفه. چشات قرمز شده. زن با اضطراب لبخند زد و با دست‌هايش بازي كرد. جايي كه نشسته بودند گوشه ايوان بود و چند پله‌اي از زمين بالاتر. نفس عميقي كشيد و با دستهايش روي ميز ضرب گرفت. همانطور كه به پسرك خيره بود گفت چك آوردي؟ زن گفت داداش آخه تو! اينجا! پسر داشت با انگشت اشاره چيزي روي ميز نقاشي مي‌كرد. گفت مي‌خواي كجا باشم؟ مگه سري قبلي برات امضا نكردم؟ زن بي اينكه حرفي بزند دسته چك را از كيفش بيرون آورد و روي ميز گذاشت. گفت خودكار ندارم. دست توي جبيبش برد و گفت نمي‌خواد دارم. همينطور كه چند برگه چك را امضا مي‌كرد گفت ديگه چه خبر؟ زن با چشم‌هاي سرخش خيره به او بود كه يكباره با صداي بلند خنده‌اي به خود آمد و از توي كيف چند كتاب و كيسه‌اي پر از ميوه روي ميز گذاشت. گفت هنوز ميوه. زن گفت نمي‌دونم تا كي ميشه خونه رو سر پا نگه داشت. لبخندي زد و جواب داد كي مي‌دونه؟ پسر حالا نگاهش مي‌كرد و لبخند مي‌زد. دستي به سر پسر كشيد و موهايش را به هم ريخت. امتحان دادين؟ پسر گفت نه. نگاهش به البرز افتاد كه كفش‌هايش را در آورده بود و با شكم روي نيمكت خوابيده بود. پشتش كمي قوز داشت و مثل قله‌اي بالاتر از سر و گردن بود. طوري خوابيده بود كه انگار هميشه آنجا بوده. بلند شد برود. گفت فراموش نكني. زن كه مطمئن نبود چه چيز را نبايد فراموش كند سرش را چند بار به تاييد تكان داد و باز چشم‌هايش جايي پشت سر دكتر خيره شد.

سعي كرده بودند اتاق مديريت با ميز بزرگ و چند كمد و صندلي با اتاق‌هاي ديگر متفاوت باشد اما چيدمان وسايل طوري بود كه انگار ديوانه‌اي سعي كند صورتش را هر بار مدلي جديد اصلاح كند. صندلي‌ها جايشان عوض مي‌شد و كتابخانه پر از پوشه نيم متر جابجا مي‌شد كه هر بار حال اتاق را زارتر از قبل نشان مي‌داد.

مدير پشت ميز با خلال دندان سعي مي‌كرد چيزي را كه ته حلقش گير كرده بود پيدا كند. كناري ايستاده بود و صورت چاق مدير را براندازكرد. دهان مدير مثل تمساح باز بود و با چشم‌هاي گشاد به او نگاه مي‌كرد و با دست ديگرش اشاره كرد كجا بنشيند. آخر سر دستش را از دهن بيرون آورد و به تكه گوشت درشتي كه نوك خلال بود نگاهي انداخت. گفت پيدات نيست دكتر. جوابي نداد. يه صحبتي با اين كامراني بكن. باز جوابي نداد. مدير با تكه گوشت بازي مي‌كرد و يكبار ديگر گفت بايد با اين كامراني حرف بزني. دكتر فكر كرد الان شايد باز اين جمله را طور ديگري بگويد كه سر تكان داد تا خيال مدير را راحت كند كه شنيده. مدير گفت من كه نفهميدم اين كامراني چشه يه كم باهاش صحبت كن. بلند شد برود كه مدير از زير ميز در حاليكه انگار با تكه گوشت وداع مي‌كرد و مي‌خواست خلال را توي سطل بياندازد بلند گفت خودت چطوري؟ وقتي كه سر بلند كرد و سرجايش نشست تازه فهميد دكتر رفته. با زبانش دنبال چيز ديگري بين دندان‌هايش بود.

داشت می‌رفت به طرف سالن. باز هم بچه‌ها سر اساس اتاق ناصر جرو‌حث‌شان بود. ناصر مثل همیشه می‌خواست میزش را جابجا کند. می‌گفت دلم می‌خواد جلو پنجره بشینم وقتی دارم به چی فکر می‌کنم. هر جمله‌ای که می‌خواست بگوید یک «چی» داشت. میز را کشیده بودند بغل دیوار و تخت را باید جابجا می‌کردند تا بشود تکانش داد. اتاق با چهار نفري كه هر كدام گوشه چيزي را گرفته بودند پر شده بود و احسان تکیه به دیوار پشت میز گیر کرده بود. نخواست حرفی بزند و از کنار اتاق رد شد. از توی اتاق زور می‌زدند «علی!»

سالن زیادی شلوغ نبود. چند نفر دور میز بزرگ جمع بودند و صندلی‌ها را کنار کشیده بودند. سمت دیگر تیم‌های معروف برای خودشان توی تلویزیون فوتبال بازی می‌کردند و مثل همیشه کاناپه جلو تلویزیون خالی بود. کامرانی تکیه به دیوار داشت بچه‌ها و میز را دنبال می‌کرد. رفت کنارش. كامرانی بی‌آنکه نگاهش کند گفت همیشه فکر می‌کردم یکی هست که فکر می‌کنه داره پروانه‌ها رو شکار می‌کنه. جواب داد همیشه آدم می‌دونه اشتباه کرده، حتی وقتی خیلی مطمئن باشی. کامرانی هنوز تکیه به دیوار و رو به روبرو گفت می‌خواستم برم. کجا؟ یعنی چی کجا؟ فکر می‌کنی اینجا چکار کنم؟ همون کاری که جای دیگه. ببین کامرانی فکر می‌کنی مارو محبور کردن، ولی خوب که نگاه کنی همه‌اش دست خودمون بوده. کامرانی توی جیبش دنیال چیزی گشت. روبرو انگار سر چیزی شرط می‌بستند. مفاهیم کلی دست و پای آدم رو می‌بنده. کاش چیزی بود که دقیقا نشون بده یکی که از خواب بیدار شد تا مثلا ده ساعت بعد چه چیزایی به ذهنش می‌رسه و چطور کاراشو راست و ریس می‌کنه. انگار دنبال چیزی ذره‌بینی بگردد بالاخره پاکت سیگار را بیرون کشید. به دکتر تعارف کرد و گفت بکش! ممنوعه. دکتر لبخندی زد و گفت بعدا. سیگار روشن را بین انگشتان بازی می‌داد. دکتر دید کریمی رفته روی میز و دست‌هايش را بالا و پايين مي‌برد مثلا دارد رجز می‌خواند. کسی نیست که حسرت نخورده باشد. باید کار پدرت را دنبال می‌کردی. نباید کاری می‌کردیم که به ما شک کنن. حالا هم که دیگه باید عادت کنیم. کامرانی باز یادش آمد، می‌خوام برم. دکتر به کامرانی و دود سیگار نگاهی انداخت. فكر كرد كاش كامراني ريشش را بزند، موهايش را مرتب كند و يك روز صبح زود بي‌آنكه كسي بويي ببرد از اينجا بزند بيرون. گفت اگه چیزی خواستی بگو. کریمی لباسش را در آورده بود و کناری پرت کرد. به شکم روی میز خوابید و سخت در خلاف جهت آب شنا كرد.

حتا وقتي كاغذ را تا مي‌زدم

هواپيمايي مي‌شد كه بر باد رفته بود

اخبار دروغ‌هاي زيبايي بلد نبود.

يادم نمي‌آيد كه چرا دلم نگرفته بود

درخت‌ها را نشمردم

كه امروز مي‌دانم كمترند

دست تو را گرفته بودم

و شايد بايد مي‌خنديديم

كانال را عوض مي‌كرديم

شايد ميز آشپزخانه چيزي از روزنامه‌ها يادش باشد

در اتاقم

كمدم را بغل مي‌گيرم

رخت‌هايم را نمي‌شناسم

به خودم مي‌گويم

چرا از خرداد چيزي يادم نمانده.